Wręczyca Wielka
Sesja, która miała być formalnością, zamieniła się w finansowy thriller
Ósma nadzwyczajna sesja Rady Gminy Wręczyca Wielka, zwołana formalnie w sprawie zmian w uchwale dotyczącej emisji obligacji, bardzo szybko przerodziła się w twardą, momentami nerwową dyskusję o pieniądzach, procedurach i waloryzacji wielomilionowej inwestycji w Kalei. Radni nie kryli zaskoczenia skalą proponowanych zmian w budżecie i sposobem ich procedowania, a wątpliwości było na tyle dużo, że w pierwszym podejściu uchwała budżetowa… nie przeszła. Dopiero po przerwach, wyjaśnieniach urzędników i zmianie porządku obrad rada ostatecznie zgodziła się na korekty w budżecie i wieloletniej prognozie finansowej.
Pierwszy merytoryczny punkt, dotyczący zmiany uchwały w sprawie emisji obligacji, przeszedł nadzwyczaj gładko. Radni przeszli od razu do głosowania, a uchwała zmieniająca zasady emisji obligacji została przyjęta przy ośmiu głosach „za”, trzech „przeciw” i jednym wstrzymującym się.

Punktem zapalnym okazały się zmiany w tegorocznym budżecie gminy. Pakiet poprawek przedstawiła skarbnik Agnieszka Kuzior-Wójcik. Już pierwsze pytanie radnego Janusza Ogłazy pokazało, że radni oczekują szczegółowych wyjaśnień.
– Jeżeli chodzi o modernizację wielofunkcyjnego boiska sportowego w miejscowości Grodzisko, to tutaj zmiana polega nie tylko na tym, że jest zmiana nazwy, ale zwiększenie o 50 tys. zł. To jest z tego funduszu marszałkowskiego, czy to dokładamy w tej chwili bezpośrednio z budżetu? – dopytywał.
Skarbnik nie pozostawiła złudzeń.
– Wiemy, że ten konkurs niestety nie przeszedł pomyślnie dla nas i dlatego ten zapis o konkursie inicjatywy sołeckiej został usunięty. I tak, to jest rzeczywiście dołożenie 50 tys. zł – mówiła.
Do wątku boiska odniosła się wójt Anna Syguda, wskazując możliwe źródło finansowania w przyszłości.
– Moja propozycja jest taka, aby w kontekście przyszłego funduszu sołeckiego zmienić wniosek, ponieważ tam jest złożony wniosek na inne cele i przeznaczyć go na boisko, ponieważ to są pieniądze przeznaczone dla mieszkańców gminy. Wtedy na to boisko starczy i nie trzeba będzie wydawać pieniędzy z budżetu – wyjaśniała.
Jednocześnie wójt przyznała otwarcie, że gmina straciła 120 tys. zł z inicjatywy sołeckiej z powodu błędu formalnego, który popełnił jeden z urzędników.
Radna Maria Polak dopytywała o inne inwestycje drogowe, w których również proponowano przesunięcia środków. Zwróciła uwagę na zmniejszenie wydatków na przebudowę ulicy Cmentarnej w Truskolasach.
– Nie zakończono jeszcze przebudowy tej ulicy, a już widzę, że tutaj zmniejsza się wydatki na ten cel. Jakby się okazało, że będzie później znowu potrzeba, to znowu będziemy zmieniać? – dociekała.
Skarbnik odpowiedziała, że jest to decyzja odpowiedniego wydziału, a środki zarówno w tym roku, jak i kolejnym nie będą wykorzystane.
– A czy my nie musimy zwracać połowy z tych środków do tego rządowego programu rozwoju dróg? – pytała dalej radna.
– To jest zmniejszenie środków z wkładu własnego. Tak samo jest w Kalei, że też pozostała kwota z przebudowy ulicy Ogrodowej. Też nie musimy zwracać. Jest taka możliwość, że udział własny może być zmniejszony – tłumaczyła skarbnik, dodając, że inwestycja na Ogrodowej jest już formalnie rozliczona.
Największe emocje wzbudziła jednak rozbudowa budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Kalei. W zmianach budżetowych zaproponowano dołożenie 280 tys. zł. W uzasadnieniu wskazano, że to efekt aktualizacji umowy i waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy.
– Co się tam wydarzyło, że aż tyle pieniędzy jeszcze potrzeba, żeby sfinansować tę budowę? – kontynuowała radna Polak.
W odpowiedzi przewodniczący poprosił o przerwę i zaprosił do wyjaśnień kierownika odpowiedzialnego za inwestycję, Macieja Buchlińskiego.
– Jeżeli chodzi o realizację, którą poprowadził wykonawca, to wynika to z ustawy Prawo zamówień publicznych. Jeżeli roboty budowlane trwają powyżej sześciu miesięcy, to wykonawca ma prawo wnioskować o waloryzację – tłumaczył, dodając, że odpowiednie zapisy znalazły się w umowie.
Przewodniczący rady Artur Klorek nie ukrywał, że tego typu informacje rada chciałaby poznać wcześniej.
– Sesja była zwołana w związku ze zmianą uchwały. Tutaj doszły jeszcze zmiany do budżetu. Czy my możemy przegłosować część tych propozycji zmian, a resztę zostawić na komisję budżetową? Do przedyskutowania? – zwrócił się do gminnej skarbnik.
W odpowiedzi Kuzior-Wójcik podkreśliła, że zmiany zostały przygotowane tak, by umożliwić sprawne zakończenie roku.
– Tak jak wskazałam państwu w uzasadnieniu, te zmiany pozwolą na sprawną realizację pozostałych zadań. Bo do końca roku mamy już mało czasu. Oczywiście, jest to państwa decyzja – stwierdziła.
Przewodniczący sprecyzował wątpliwość.
– Ja zadałem pytanie, czy my możemy przegłosować część tej uchwały, a część przełożyć na później? Bo w tym momencie przełożymy całą – kontynuował.
Wójt broniła przygotowanego pakietu i tempa prac, podkreślając skalę pracy urzędników.
– To nie jest taka prosta sprawa, gdyż cały kosztorys trzeba byłoby przeliczyć od nowa. Wszystko trzeba było od nowa przeanalizować. To nie jest kwestia dnia czy dwóch. To jest przeanalizowanie całej umowy od początku i kwestia tygodni, nawet miesięcy – dodała.
Mimo wyjaśnień kierownika Buchlińskiego radni nadal mieli pytania, a przewodniczący rady gminy zwrócił uwagę na wysokość nowej kwoty, dopytując o to, jakie pieniądze były zabezpieczone w budżecie?
– Zostało około 500 tys. zł – odpowiedziała skarbnik.
– I teraz dokładamy 280 tys. zł, czyli to będzie kosztowało 780 tys. zł. Tylko mi chodzi o samą zasadę wyliczenia tego. Czy to było wyliczane zgodnie z etapami wykonanej budowy, czy jeżeli została połowa inwestycji zrobiona w pierwszym roku i została ta waloryzacja zrobiona za tą połowę budowy, a teraz mamy waloryzację za następną połowę budowy, czy to jest po prostu w całości od tej kwoty? I to mnie zastanawia. Chcielibyśmy się z tymi materiałami zapoznać, tak jest moje zdanie – podkreślił, wnioskując o przesunięcie tematu na komisję budżetową.
Do poruszonej kwestii stanowczo odniosła się wójt Syguda.
– A jakie wątpliwości państwo jeszcze macie? Bo ja już nie wiem, co mam państwu powiedzieć. Myślę, że wszystkie wątpliwości zostały rozwiane – przekonywała.
Radni jednak wskazywali nie tylko na liczby, ale i na sposób komunikacji.
– Przede wszystkim chodzi o to, że mieliśmy we wrześniu komisję, na której mogło być chociaż wspomniane, że musimy się przygotować, ponieważ państwo już od kilku miesięcy przeglądają dokumenty, że tutaj może być wydatek finansowy – zauważyła radna Anna Żurawska-Antończak.
Skarbnik tłumaczyła, że urzędnicy liczyli, iż zabezpieczona wcześniej kwota wystarczy.
– Zaplanowane środki były w większej wysokości. Zakładamy, że wydział merytoryczny analizował wszystko i sprawdzał, gdzie można jeszcze znaleźć oszczędności, czego można nie aktualizować w tym kosztorysie. No i takich środków zabrakło, myślę, że liczyli na to, że tych pieniędzy wystarczy – podkreśliła.
W dyskusję włączyli się kolejni radni, pytając czy zapisy o waloryzacji były obowiązkowe.
– To ja mam pytanie, bo teraz kolejny raz gdzieś tam zrzucamy winę na poprzednią radę, że nie zweryfikowali dokładnie umowy, a jest możliwość, że tak powiem, nie zapisania tego artykułu w tej umowie, która została podpisana. To jest zobligowane, że to musi być – zwrócił uwagę jeden z samorządowców.
Kierownik powtórzył, że wynika wprost z ustawy.
– Jeżeli byśmy takich zapisów nie mieli w umowie, to byłaby ona unieważniona przez sąd. Moglibyśmy być narażeni na nałożenie kary na to, że nie stosujemy przepisów zgodnie z ustawą. Ponadto, jakby się takie zapisy nie pojawiły w projekcie umowy, umowa ta mogłaby być zaskarżona do Krajowej Izby Odwoławczej – wyjaśniał.
Padło również pytanie o konsekwencje odmowy zapłaty.
– Jeżeli tego nie zapłacimy, to myślę, że spotkamy się w sądzie – odpowiedział kierownik Buchliński.
Wójt podkreśliła, że nie chodzi o zrzucanie winy, lecz o świadomość zapisów umowy. Po długiej dyskusji przewodniczący poddał uchwałę budżetową pod głosowanie. Wynik zaskoczył część uczestników.
– Dwunastu radnych głosujących, przeciw trzech, dziewięciu wstrzymujących się. Uchwała nie została podjęta – zakomunikował, co w praktyce oznaczało, że również przygotowana na bazie tych samych danych wieloletnia prognoza finansowa stała się nieaktualna.
– Pani skarbnik, czy w związku z tym, że poprzednia uchwała nie została podjęta, będą jakieś zmiany w wieloletniej prognozie finansowej w tym momencie? – dopytywał radny Ogłaza.
– Ona jakby się też robi nieaktualna – przyznała skarbnik.
Padła sugestia, aby WPF po prostu odrzucić głosując „przeciw”, ale wójt zdecydowała się na inne rozwiązanie, a po kolejnej przerwie Anna Syguda złożyła wniosek formalny o wyłączenie z porządku obrad podjęcia uchwały w sprawie zmian wieloletniej prognozy finansowej gminy na lata 2025-2037. Jednocześnie zaproponowała wprowadzenie nowych projektów uchwał – najpierw w sprawie zmian w budżecie na 2025 rok, a następnie w sprawie zmian wieloletniej prognozy finansowej, już po korektach.
Rada kolejno przegłosowała usunięcie z porządku wcześniejszej uchwały w sprawie zmian WPF, wprowadzenie nowej uchwały w sprawie zmian w budżecie oraz wprowadzenie nowej uchwały w sprawie zmian WPF. Następnie większością głosów przyjęto cały porządek obrad ze zmianami zaproponowanymi przez wójt Sygudę.
W drugim podejściu uchwała budżetowa przeszła już bez dyskusji – ośmiu radnych było „za”, a trzech „przeciw”. Taki sam wynik zanotowano przy głosowaniu nad zaktualizowaną wieloletnią prognozą finansową.
Wręczyca Wielka
Ulica Jabłoniowa oddana do użytku. Wójt: Mieszkańcy Wręczycy Wielkiej długo czekali na tę drogę
We Wręczycy Wielkiej oficjalnie oddano do użytku nowo wybudowaną nawierzchnię ulicy Jabłoniowej. – To inwestycja długo wyczekiwana przez mieszkańców, która poprawi komfort codziennego dojazdu oraz bezpieczeństwo użytkowników drogi – podkreśla wójt Anna Syguda.
Odbiór nowego odcinka odbył się z udziałem wójt Wręczycy Wielkiej, pracowników referatu inwestycji, przedstawicieli rady gminy, wykonawców oraz kierowników budowy i nadzoru. Po zakończeniu procedur droga została udostępniona mieszkańcom i może już służyć lokalnej społeczności.
Jak przekonują tutejsi urzędnicy, realizacja zadania ma istotne znaczenie dla tej części Wręczycy Wielkiej. Nowa nawierzchnia ma ułatwić codzienne poruszanie się zarówno mieszkańcom, jak i osobom korzystającym z tej trasy do dojazdu do posesji. Inwestycja wpisuje się również w szersze działania samorządu związane z rozwojem infrastruktury drogowej na terenie gminy.
Lokalne władze podkreślają, że budowa ulicy Jabłoniowej była odpowiedzią na potrzeby zgłaszane przez mieszkańców.
– Poprawa stanu gminnych dróg pozostaje jednym z ważnych elementów podnoszenia jakości życia w naszych miejscowościach. Dziękuję wszystkim zaangażowanym w realizację tego przedsięwzięcia – cieszy się wójt Anna Syguda.

Wręczyca Wielka
Przedszkolaki bliżej natury. Wręczyca Wielka z dofinansowaniem na ekologiczny ogród
Przedszkole z oddziałem integracyjnym im. Małego Księcia we Wręczycy Wielkiej znalazło się w gronie laureatów konkursu „Ekoprzedszkolak 2026”, organizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Placówka otrzyma 50 tys. zł dofinansowania na realizację projektu „Ogród przedszkolnych badaczy przyrody”.
Zarząd WFOŚiGW w Katowicach rozstrzygnął kilkanaście dni temu tegoroczną edycję konkursu, w ramach której wsparcie przyznano 75 przedszkolom z całego województwa śląskiego. Wśród nagrodzonych znalazła się również gmina Wręczyca Wielka. Dzięki pozyskanym środkom przy przedszkolu powstanie miniogród botaniczny, który będzie wykorzystywany do prowadzenia zajęć edukacyjno-przyrodniczych dla najmłodszych.
Nowa przestrzeń ma służyć dzieciom do poznawania świata roślin, obserwowania przyrody z bliska i rozwijania ekologicznej wrażliwości poprzez praktyczne doświadczenia. Zamiast uczyć się wyłącznie z książek i ilustracji, przedszkolaki będą mogły samodzielnie obserwować, dotykać, porównywać i odkrywać przyrodę w naturalnym otoczeniu
– Powstanie wyjątkowe miejsce, w którym dzieci będą mogły poznawać świat roślin, rozwijać wrażliwość ekologiczną i uczyć się poprzez bezpośredni kontakt z naturą – podkreśla Anna Syguda, wójt gminy Wręczyca Wielka.
Jak zaznacza samorząd, projekt jest efektem zaangażowania wielu osób. Podziękowania skierowano do dyrektor przedszkola Bogusławy Kuśnierz wraz z gronem pedagogicznym, radnej Wręczycy Wielkiej Marii Polak oraz dyrektora Zespołu Obsługi Placówek Oświatowych Mateusza Wąsińskiego.
Wręczyca Wielka
Stachursky zaśpiewa we Wręczycy Wielkiej. Oprócz koncertu będą też animacje i atrakcje dla rodzin
W najbliższą niedzielę na stadionie KS Sokół we Wręczycy Wielkiej odbędzie się wydarzenie „Bezpieczne Województwo – Silna Społeczność”. Organizatorzy przygotowali program skierowany do całych rodzin, łączący część artystyczną, animacje dla dzieci, koncerty, konkursy oraz wieczorną zabawę taneczną.
Jak przekonują organizatorzy imprezy, niedzielne wydarzenie ma mieć zarówno rozrywkowy, jak i integracyjny charakter. Początek imprezy zaplanowano na godz. 15.00. Jako pierwsze odbędą się animacje dla dzieci, a godzinę później nastąpi oficjalne powitanie uczestników.
Kolejnym punktem programu będą występy sekcji Gminnego Ośrodka Kultury we Wręczycy Wielkiej. Start o godz. 16.20. O godz. 17.00 na scenie pojawi się dziecięco-młodzieżowa orkiestra dęta z koncertem „Baw się razem z nami”. Wystąpią również wokaliści – Ula Kozielska, Łukasz Reks i Frele.
– Głównym punktem wieczoru będzie koncert Jacka Stachursky’ego – zachęca do udziału w wydarzeniu wójt Anna Syguda.

Koncert wokalisty wystartuje o godz. 19.00. Po występie gwiazdy wieczoru organizatorzy zapraszają jeszcze na zabawę taneczną z DJ-em, która rozpocznie się o godz. 20.30.
Program uzupełnią atrakcje dla dzieci i rodzin, konkursy z nagrodami, stoiska partnerów wydarzenia, dmuchańce, gastronomia, a także strefa sołectw i kół gospodyń wiejskich z terenu gminy Wręczyca Wielka.
Wręczyca Wielka
Zdrowie wyszło przed urząd. Mieszkańcy mogli skorzystać z badań bez kolejek i skierowań
We Wręczycy Wielkiej odbyła się druga edycja Dnia Zdrowia. Wydarzenie zorganizowano w Dniu Matki, na parkingu przed urzędem gminy. – Inicjatywa wójt Anny Sygudy połączyła profilaktykę, edukację zdrowotną i praktyczne wsparcie dla mieszkańców – poinformowali przedstawiciele lokalnej administracji.
Dzień Zdrowia był okazją do skorzystania z bezpłatnych badań i konsultacji. Mieszkańcy mogli sprawdzić podstawowe parametry zdrowotne, porozmawiać ze specjalistami oraz uzyskać informacje dotyczące dostępnych programów profilaktycznych.
Wśród form wsparcia znalazły się konsultacje dietetyczne. Uczestnicy mogli również wykonać pomiar poziomu cukru, saturacji oraz ciśnienia oraz badania słuchu.
Ważnym elementem wydarzenia była profilaktyka nowotworowa. W ramach programu „Śląskie dla Kobiety”, przy udziale Fundacji OnkoCafe oraz Stowarzyszenia Kobiety w Centrum, mieszkańcy mogli uzyskać informacje dotyczące profilaktyki raka piersi. To szczególnie istotne, ponieważ regularne badania i szybka reakcja na niepokojące objawy mają kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia.

Na miejscu obecni byli także przedstawiciele Narodowego Funduszu Zdrowia, którzy udzielali informacji o programach profilaktycznych oraz możliwości wyrobienia Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.
– Dzięki temu wydarzenie miało nie tylko charakter diagnostyczny, ale również informacyjny i edukacyjny – podkreślają urzędnicy z Wręczycy Wielkiej. – Dzień Zdrowia wsparło również KGWiG Wręczynki Plus z Wręczycy Małej. Koło przygotowało naturalne soki oraz produkty ziołowe, promując zdrowy styl życia – dodają.
Wręczyca Wielka
Wakacyjne dyżury przedszkoli w gminie Wręczyca Wielka. Do kiedy rodzice muszą złożyć wniosek?
Rodzice dzieci uczęszczających do gminnych przedszkoli mogą już zaplanować opiekę nad najmłodszymi w okresie wakacyjnym. Urzędnicy z Wręczycy Wielkiej przedstawili harmonogram pracy przedszkoli dyżurnych. Placówki będą funkcjonować rotacyjnie od 1 lipca do 25 sierpnia, a wnioski o przyjęcie dziecka należy złożyć najpóźniej do 12 czerwca.
Z wakacyjnego dyżuru będą mogły skorzystać dzieci, które w bieżącym roku szkolnym uczęszczały do przedszkoli gminnych. Warunkiem jest również wykonywanie pracy zawodowej przez rodziców lub opiekunów prawnych w okresie, na który składany jest wniosek.
Pierwszy dyżur, od 1 do 14 lipca, pełnić będzie Przedszkole z Oddziałem Integracyjnym im. Małego Księcia we Wręczycy Wielkiej. Następnie, od 15 do 28 lipca, opiekę zapewni Przedszkole w Zespole Szkolno-Przedszkolnym im. Kornela Makuszyńskiego w Kalei.
Od 29 lipca do 11 sierpnia dyżury zaplanowano równolegle w trzech placówkach. Będą to Przedszkole im. Marii Kownackiej w Węglowicach, oddział przedszkolny w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Borowem oraz oddział przedszkolny w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Kulejach. Ostatni wakacyjny dyżur, od 12 do 25 sierpnia, pełnić będzie Przedszkole w Truskolasach.

– Zgłoszenia należy składać na drukach stosowanych przy rekrutacji. Formularze będą dostępne na stronach internetowych poszczególnych placówek. Dokumenty trzeba dostarczyć bezpośrednio do tego przedszkola lub oddziału przedszkolnego, do którego dziecko ma uczęszczać w czasie wakacji – podpowiadają urzędnicy.
Przedszkola dyżurne będą pracować wyłącznie w dni robocze. Urząd zastrzega jednak, że dyżur w danej placówce zostanie uruchomiony pod warunkiem zgłoszenia minimum piętnaściorga dzieci. Jeśli liczba chętnych będzie mniejsza, możliwe będzie łączenie oddziałów z różnych placówek.
Rodzice powinni pamiętać również o opłacie za wyżywienie. Dzienna stawka wynosi 12 zł i obejmuje śniadanie, obiad oraz podwieczorek. Należność należy wpłacić na konto przedszkola, do którego dziecko będzie uczęszczało w okresie wakacyjnego dyżuru.
Najważniejszym terminem pozostaje 12 czerwca, godz. 15.00. Po tym czasie zgłoszenie dziecka na dyżur może być utrudnione, dlatego rodzice zainteresowani wakacyjną opieką powinni wcześniej sprawdzić harmonogram, pobrać odpowiedni wniosek i złożyć go w wybranej placówce.
Wręczyca Wielka
Koniec z kosztownym wynajmem? Wręczyca Wielka dostanie środki na mobilną scenę
Gmina Wręczyca Wielka otrzymała 120 tys. zł dofinansowania na zakup mobilnej sceny plenerowej, a środki zostały przyznane w ramach Marszałkowskiego Konkursu „Inicjatywa Sołecka”. To inwestycja, która ma wzmocnić lokalną ofertę kulturalną i ułatwić organizację wydarzeń w różnych częściach gminy.
Zadanie związany z zakupem mobilnej sceny plenerowej znalazł się na liście rankingowej projektów rekomendowanych do udzielenia pomocy finansowej w formie dotacji celowej dla gmin województwa śląskiego.
– Przyznane wsparcie pozwoli naszemu samorządowi na zakup wyposażenia, które będzie mogło być wykorzystywane podczas imprez plenerowych, spotkań integracyjnych, uroczystości lokalnych i wydarzeń organizowanych przez sołectwa – wyjaśnia wójt Anna Syguda.
Jak dodaje włodarz Wręczycy Wielkiej, mobilna scena ma zwiększyć możliwości organizacyjne gminy.
– Dzięki niej wydarzenia kulturalne i społeczne będzie można przygotowywać w różnych miejscowościach, bez konieczności każdorazowego korzystania z kosztownych rozwiązań zewnętrznych. To szczególnie ważne w przypadku inicjatyw sołeckich, festynów, występów artystycznych, obchodów lokalnych świąt czy wydarzeń integrujących mieszkańców – dodaje.

Zakup sceny wpisuje się w działania związane z rozwijaniem infrastruktury kulturalnej na terenie gminy. Tego typu sprzęt może służyć nie tylko dużym wydarzeniom, ale również mniejszym inicjatywom lokalnym, organizowanym przez szkoły, stowarzyszenia, koła gospodyń wiejskich, jednostki OSP czy rady sołeckie.
Przyznane dofinansowanie to także wsparcie dla aktywności mieszkańców. Mobilna scena ma ułatwić realizację przedsięwzięć, które budują więzi społeczne, promują lokalną kulturę i zachęcają do wspólnego uczestnictwa w życiu gminy.
Wręczyca Wielka
Tradycja w cenie. Koła gospodyń sięgnęły po marszałkowskie pieniądze
Koła gospodyń wiejskich z terenu gminy Wręczyca Wielka znalazły się w gronie laureatów marszałkowskiego programu „Kultywowanie Tradycji Lokalnych”. Środki przyznano w ramach konkursu wspierającego rozwój aktywnych społecznie kół gospodyń wiejskich z województwa śląskiego.
Dofinansowanie trafi do czterech organizacji działających na terenie gminy. Każda z nich realizuje projekty związane z pielęgnowaniem lokalnych zwyczajów, promowaniem regionalnej kultury oraz integracją mieszkańców.
Najwyższe wsparcie, w wysokości 10 tys. zł, otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich Wręczyca Wielka na projekt „KGW wizytówką regionu – tradycje i obyczaje nie zaginą”. Taką samą kwotę przyznano Kołu Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich „Wręczynki Plus” z Wręczycy Małej, które będzie realizować projekt „Wręczynki Plus – Tradycja w nowej odsłonie”.
Dofinansowanie w wysokości 10 tys. zł otrzymało również Koło Gospodyń Wiejskich Kobieca Grupa Wsparcia w Czarnej Wsi na projekt „Jurajskie Słodkie Kołocze na Dożynkowym Stole”. Z kolei Koło Gospodyń Wiejskich w Golcach pozyskało bez mała 10 tys. zł na przedsięwzięcie pod nazwą „Aktualizacje Tradycji Golcowianek”.

Przyznane środki mają pomóc w realizacji inicjatyw, które łączą działalność społeczną, kulturalną i edukacyjną. Koła gospodyń wiejskich od lat odgrywają ważną rolę w życiu lokalnych wspólnot. Organizują wydarzenia, podtrzymują obyczaje, promują regionalne potrawy, rękodzieło i lokalną historię, a jednocześnie integrują mieszkańców różnych pokoleń.
Uroczyste podpisanie umów zaplanowano na 10 czerwca wKatowicach. Dla laureatów będzie to formalne potwierdzenie przyznanego wsparcia, ale również wyraz uznania dla ich dotychczasowego zaangażowania.
Wręczyca Wielka
Matematyka i informatyka w nowej odsłonie. Ta pracownia ma pomóc uczniom rozwijać skrzydła
W Szkole Podstawowej im. Adama Mickiewicza we Wręczycy Wielkiej otwarto nową pracownię matematyczno-informatyczną. Sala ma poprawić warunki nauki, wspierać rozwój kompetencji cyfrowych uczniów i ułatwiać prowadzenie zajęć z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.
Nowa pracownia została wyposażona w sprzęt komputerowy, oprogramowanie edukacyjne oraz urządzenia multimedialne. Dzięki temu uczniowie będą mogli nie tylko zdobywać wiedzę z matematyki i informatyki, ale również rozwijać praktyczne umiejętności przydatne w dalszej edukacji i w przyszłym życiu zawodowym.
W otwarciu pracowni wzięła udział wójt Anna Syguda, która podkreślała znaczenie inwestowania w lokalną edukację oraz dostęp młodzieży do nowoczesnych narzędzi dydaktycznych.
– Tego typu przedsięwzięcia mają szczególne znaczenie w czasach, gdy kompetencje cyfrowe stają się jednym z podstawowych elementów przygotowania uczniów do funkcjonowania we współczesnym świecie – podkreśliła wójt.

Pracownia będzie służyć zarówno codziennym lekcjom, jak i zajęciom rozwijającym zainteresowania uczniów. Natomiast nowoczesne wyposażenie pozwoli nauczycielom prowadzić zajęcia w bardziej atrakcyjny i praktyczny sposób, a młodzieży da możliwość nauki poprzez działanie, eksperymentowanie i samodzielne rozwiązywanie problemów.
Wręczyca Wielka
Spod urzędu prosto na trasę. Rowerowy rajd przyciągnął miłośników aktywnego wypoczynku
W minioną sobotę spod urzędu gminy wyruszył rajd rowerowy zorganizowany w ramach akcji Czewa Bike Fest. Wydarzenie odbyło się z inicjatywy wójt Anny Sygudy i zgromadziło mieszkańców oraz miłośników aktywnego wypoczynku, którzy chcieli wspólnie spędzić czas na świeżym powietrzu.
Rajd był okazją do promocji zdrowego stylu życia, rekreacji oraz poznawania ciekawych miejsc na terenie gminy. Uczestnicy pokonali trasę prowadzącą przez lokalne miejscowości, łącząc sportową aktywność z odkrywaniem walorów krajobrazowych i historycznych okolicy.
– Na trasie znalazły się między innymi kościół w Truskolasach oraz kościół w Borze Zapilskim. Oba miejsca stały się ważnymi punktami przejazdu, podkreślając lokalny charakter wydarzenia i zachęcając uczestników do spojrzenia na gminę z perspektywy rowerowego szlaku – informują uczestnicy.
Jak przekonują, w trakcie rajdu nie zabrakło dobrej atmosfery, rozmów i integracji.

– Wspólna jazda pokazała, że tego typu inicjatywy są nie tylko formą aktywności fizycznej, lecz także sposobem na budowanie więzi między mieszkańcami i promocję spędzania wolnego czasu w lokalnym otoczeniu – dodają.
Finałowym punktem wydarzenia był wspólny poczęstunek, który pozwolił uczestnikom odpocząć po trasie i podsumować rowerową wyprawę.
Wręczyca Wielka
Wręczyca Wielka pod lupą projektantów. Tak ma zmienić się ważna droga wojewódzka
Jak poinformowała wójt Anna Syguda, trwają prace projektowe dotyczące przebudowy drogi wojewódzkiej nr 494 na odcinku od granicy Częstochowy, przez gminy Wręczyca Wielka, Blachownia, Przystajń i Panki, aż do granicy z województwem opolskim. – To jedna z ważniejszych inwestycji drogowych dla tej części regionu, ponieważ dotyczy trasy intensywnie wykorzystywanej zarówno przez mieszkańców, jak i kierowców przejeżdżających przez kilka gmin – mówi włodarz Wręczycy Wielkiej.
W Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego odbyło się drugie spotkanie konsultacyjne poświęcone planowanej przebudowie. Rozmowy dotyczyły przebiegu inwestycji oraz proponowanych rozwiązań technicznych. Tym razem szczególną uwagę poświęcono odcinkom zlokalizowanym na terenie gmin Wręczyca Wielka i Blachownia.
W spotkaniu uczestniczyła delegacja z miejscowego samorządu, w tym wójt Anna Syguda, radni i sołtysi, a także przedstawiciele firmy projektowej, urzędu marszałkowskiego oraz Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach.
– Obecność przedstawicieli lokalnych społeczności miała znaczenie, ponieważ planowane rozwiązania powinny odpowiadać nie tylko wymogom technicznym, ale również codziennym potrzebom mieszkańców miejscowości położonych przy trasie – podkreślił urząd gminy w opublikowanym komunikacie.

Jak podkreślono, spotkanie miało konstruktywny charakter i pozwoliło na wymianę opinii między wszystkimi zaangażowanymi stronami.
– Konsultacje są istotnym etapem przygotowania inwestycji, ponieważ na tym etapie można omawiać kwestie bezpieczeństwa, organizacji ruchu, lokalizacji przejść dla pieszych, rozwiązań dla mieszkańców oraz innych elementów wpływających na funkcjonowanie drogi po przebudowie – dodaje z kolei wójt Syguda. – W najbliższym czasie planowane są kolejne spotkania konsultacyjne. Ich celem będzie dalsze dopracowywanie projektu oraz wypracowanie rozwiązań, które zwiększą bezpieczeństwo użytkowników drogi, a jednocześnie uwzględnią potrzeby lokalnych społeczności – dodaje.
Wręczyca Wielka
Umowa podpisana, plan gotowy. Miliony na punkt w Truskolasach
Władze gminy podpisały umowę o dofinansowanie projektu związanego z budową Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych w Truskolasach. Realizacja inwestycji ma usprawnić system gospodarowania odpadami komunalnymi i poprawić warunki ich selektywnej zbiórki.
Celem projektu jest utworzenie nowoczesnego PSZOK-u, który pozwoli mieszkańcom gminy na wygodniejsze i bardziej uporządkowane przekazywanie odpadów wymagających selektywnej zbiórki. Przedstawiciele samorządu podkreślają, że przedsięwzięcie ma pomóc w osiąganiu wymaganych prawem poziomów odzysku i recyklingu, a także dostosować lokalny system gospodarki odpadami do obowiązujących przepisów krajowych i unijnych.
Zakres zadania obejmuje nie tylko samą budowę punktu, ale również jego pełne wyposażenie. Zaplanowano utwardzenie i zagospodarowanie terenu, zakup niezbędnych urządzeń i elementów obsługi PSZOK-u, przygotowanie dokumentacji technicznej oraz zapewnienie nadzoru nad realizacją inwestycji. Projekt przewiduje także działania edukacyjno-informacyjne, które mają zwiększać świadomość mieszkańców w zakresie właściwej segregacji odpadów i ograniczania ich powstawania.

Całkowita wartość tej inwestycji sięgnie niecałe 4,3 mln zł. Dofinansowanie z funduszy europejskich to z kolei prawie 3,4 mln zł. Zakończenie realizacji inwestycji zaplanowano do końca 2027 roku.
Wręczyca Wielka
Ponad dwieście tysięcy złotych dla lokalnych organizacji. Kto w gminie dostał najwięcej?
Wójt Anna Syguda podpisała umowy na realizację zadań publicznych w zakresie kultury oraz sportu. – Przyznane środki mają wspierać aktywność mieszkańców i rozwój lokalnych inicjatyw w różnych obszarach życia społecznego – mówi.
Wsparcie finansowe trafiło zarówno do organizacji działających w sferze kultury i dziedzictwa, jak i do klubów sportowych oraz stowarzyszeń prowadzących działalność na rzecz upowszechniania aktywności fizycznej. Celem programu jest wzmocnienie potencjału lokalnych środowisk oraz stworzenie warunków do realizacji wydarzeń, zajęć i projektów skierowanych do mieszkańców.
W obszarze kultury, sztuki oraz ochrony dziedzictwa narodowego dofinansowanie otrzymały miejscowy oddział Stowarzyszenia Polskiego Związku Emerytów i Rencistów w wysokości 5 tys. zł oraz Stowarzyszenie „Nasza Klepaczka”, które pozyskało 4 tys. zł.
– Środki te zostaną przeznaczone na działania integrujące lokalną społeczność oraz kultywujące tradycje – informują urzędnicy z Wręczycy Wielkiej.

Znacznie większa pula środków została skierowana na rozwój kultury fizycznej. Wsparcie otrzymały m.in. kluby sportowe działające na terenie gminy. Najwyższe dofinansowanie – 45 tys. zł – trafiło do KS „Sokół” Wręczyca Wielka. LKS „Huragan” Jezioro otrzymał 40 tys. zł, LKS Zjednoczeni Kalej Szarlejka – 37,5 tys. zł, a KS „Olimpia” Truskolasy – 35 tys. zł. Dofinansowanie przyznano również Centrum Sportowemu „Mixu Team” (20 tys. zł), LKS „Amator” Golce (15 tys. zł), ULKS „Herkules” Truskolasy (5 tys. zł) oraz Stowarzyszeniu „Szkoła w Węglowicach” (2,5 tys. zł).
– Podpisane umowy umożliwią realizację szeregu działań sportowych i kulturalnych, w tym organizację wydarzeń, treningów, zajęć dla dzieci i młodzieży oraz inicjatyw integrujących mieszkańców – podkreśla wójt Syguda.
Wręczyca Wielka
Te drogi były zmorą mieszkańców. Prace w Borowem i Czarnej Wsi mają zmienić ten stan
Na terenie gminy rozpoczęła się realizacja kolejnej inwestycji drogowej. Prace budowlane objęły odcinki ulic Długiej w Borowem oraz Młyńskiej w Czarnej Wsi, które od dłuższego czasu wymagały poprawy stanu technicznego.
Inwestycja zakłada kompleksową naprawę nawierzchni, co ma przełożyć się na zwiększenie komfortu i bezpieczeństwa użytkowników dróg – zarówno kierowców, jak i pieszych.
Zakres prac obejmuje modernizację istniejącej infrastruktury drogowej, w tym poprawę jakości nawierzchni oraz dostosowanie jej do obecnych standardów użytkowych. To odpowiedź na potrzeby mieszkańców, którzy od lat wskazywali na konieczność poprawy stanu tych odcinków.
Jak informuje urząd gminy, w związku z prowadzonymi robotami mogą wystąpić czasowe utrudnienia w ruchu. Urzędnicy apelują do mieszkańców oraz kierowców o zachowanie szczególnej ostrożności w rejonie prowadzonych prac, a także o wyrozumiałość do czasu ich zakończenia.

– Zakończenie inwestycji ma przynieść trwałą poprawę jakości lokalnej infrastruktury drogowej i zwiększyć bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu – mówi wójt Anna Syguda.
Realizacja zadania możliwa jest dzięki wsparciu z tzw. „Polskiego Ładu”.
Wręczyca Wielka
Młodzi znawcy pożarnictwa wyłonieni. Kto pojedzie na etap powiatowy?
W Urzędzie Gminy Wręczyca Wielka rozstrzygnięto gminne eliminacje Konkursu Wiedzy Pożarniczej. W rywalizacji wzięli udział uczniowie szkół podstawowych, którzy sprawdzili swoją wiedzę w dwóch kategoriach wiekowych. Najlepsi uczestnicy uzyskali awans do etapu powiatowego.
– Konkurs miał na celu popularyzację wiedzy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zasad bezpieczeństwa oraz działalności straży pożarnej. Uczniowie wykazali się bardzo dobrym przygotowaniem, znajomością przepisów oraz praktycznych aspektów związanych z reagowaniem w sytuacjach zagrożenia – informuje urząd gminy.
W młodszej kategorii wiekowej, obejmującej uczniów klas I-IV, pierwsze miejsce zajął Antoni Halemski z Publicznej Szkoły Podstawowej Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich im. Jana Pawła II w Bieżeniu. Drugą lokatę zdobyła Nina Kamińska ze Szkoły Podstawowej im. Adama Mickiewicza we Wręczycy Wielkiej, a trzecie miejsce przypadło Alinie Zielińskiej z tej samej placówki.

W starszej grupie, obejmującej uczniów klas V-VIII, zwyciężył Marcel Mielczarek, reprezentujący szkołę w Bieżeniu. Drugie miejsce zajęła Emilia Tkacz ze Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Borowem, natomiast trzecie miejsce zdobyła Maja Dygudaj ze Szkoły Podstawowej im. Adama Mickiewicza we Wręczycy Wielkiej.
Wszyscy uczestnicy otrzymali nagrody oraz upominki z rąk wójt Anny Sygudy, która pogratulowała młodzieży wiedzy i zaangażowania. Laureaci będą reprezentować gminę Wręczyca Wielka na etapie powiatowym konkursu.
Wręczyca Wielka
Mistrzowie z Wręczycy Wielkiej nagrodzeni podczas sesji rady gminy. Ich sukcesy robią wrażenie
Podczas ostatniej sesji Rady Gminy Wręczyca Wielka wyróżniono młodych sportowców, którzy osiągają znaczące sukcesy na arenie ogólnopolskiej.
Nagrody sportowe wręczyli wójt Anna Syguda oraz przewodniczący rady Artur Klorek. Uhonorowani zostali Wiktoria Wilk, Filip Kozak oraz Jakub Zomerfeld – reprezentanci różnych dyscyplin, którzy dzięki swoim osiągnięciom promują gminę poza jej granicami.
– Wyróżnienia stanowią formę uznania dla ich zaangażowania, pracy oraz systematycznego rozwoju sportowego – podkreślili w komunikacie prasowym urzędnicy.
Wiktoria Wilk została doceniona za zdobycie brązowego medalu Mistrzostw Polski w tańcu współczesnym. Filip Kozak może pochwalić się tytułami wicemistrza oraz brązowego medalisty Mistrzostw Polski juniorów w taekwondo. Najbardziej utytułowany wśród wyróżnionych, Jakub Zomerfeld, jest natomiast potrójnym mistrzem Polski juniorów w taekwondo i kickboxingu, a także zdobywcą brązowego medalu w układach formalnych podczas Mistrzostw Polski juniorów w taekwondo.

Wręczyca Wielka
Przeżyła całe życie w Jeziorze. Dziś Regina Gazda świętuje setne urodziny
Mieszkanka gminy Wręczyca Wielka, Regina Gazda z Jeziora, obchodzi dziś swoje setne urodziny. To wyjątkowe wydarzenie stało się okazją do złożenia życzeń i wyrazów uznania za długie, pełne doświadczeń życie.
Z okazji jubileuszu Reginę Gazdę odwiedziła wójt Anna Syguda wraz z kierownik Urzędu Stanu Cywilnego we Wręczycy Wielkiej Anną Flak oraz dyrektor miejscowego GOPS-u Moniką Mańczyk.

– Podczas wizyty pani Reginie przekazano serdeczne życzenia, podkreślając szacunek dla jej życiowej drogi oraz wkładu w lokalną społeczność – poinformował w komunikacie urząd gminy.
Jubilatce wręczono okolicznościowy list gratulacyjny oraz kwiaty. Wśród życzeń nie zabrakło słów o zdrowiu, spokoju i kolejnych latach spędzonych w gronie najbliższych.
Regina Gazda od urodzenia związana jest z miejscowością Jezioro, gdzie przeżyła całe swoje życie. Jej setne urodziny to nie tylko osobisty jubileusz, ale także ważne wydarzenie dla lokalnej społeczności.

Wręczyca Wielka
Pożar nieużytków. Ogień podchodził pod zabudowania, w akcji czternaście zastępów straży
Groźny pożar nieużytków wybuchł wczoraj na terenie pomiędzy Klepaczką a Długim Kątem. Ogień bardzo szybko objął rozległe połacie suchych traw i samosiejek, a sytuacja w krótkim czasie stała się na tyle poważna, że zagrożone były pobliskie zabudowania.
Zgłoszenie o pożarze wpłynęło do służb ratunkowych o godz. 14.40. Już pierwsze informacje wskazywały na dynamiczny rozwój zdarzenia. Sucha roślinność oraz sprzyjające warunki sprawiły, że ogień błyskawicznie się rozprzestrzeniał, zbliżając się niebezpiecznie do budynków mieszkalnych i gospodarczych.
Na miejsce skierowano duże siły straży pożarnej. W działaniach brało udział łącznie czternaście zastępów – zarówno z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Kłobucku, jak i liczne jednostki ochotniczych straży pożarnych z regionu, w tym z Truskolasów, Czarnej Wsi, Borowego, Węglowic, Panek, Piły, Wręczycy Wielkiej, Kawek, Kulej, Zamłynia oraz Nowin.
Strażacy prowadzili intensywne działania, koncentrując się nie tylko na opanowaniu ognia, ale przede wszystkim na obronie zagrożonych zabudowań. Sytuacja była napięta – w niektórych momentach ogień znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie budynków, co wymagało szybkiej i zdecydowanej reakcji.
Dzięki sprawnej akcji udało się opanować pożar i zapobiec jego dalszemu rozprzestrzenianiu. Strażacy po raz kolejny apelują o rozsądek i przypominają, że wypalanie traw jest nie tylko nielegalne, ale przede wszystkim skrajnie niebezpieczne. Wystarczy chwila, by ogień wymknął się spod kontroli i zagroził życiu oraz mieniu.
Wręczyca Wielka
Nowa nawierzchnia na ulicy Strażackiej. Wójt: To reakcja na potrzeby mieszkańców
We Wręczycy Wielkiej zakończono prace związane z poprawą stanu fragmentu ulicy Strażackiej od strony ulicy 3 Maja. Jak sygnalizują miejscowi urzędnicy, zadanie zostało zrealizowane w odpowiedzi na zgłoszenia mieszkańców, którzy od dłuższego czasu wskazywali na konieczność modernizacji tego odcinka drogi.
– Zakres prac obejmował położenie nowej nawierzchni asfaltowej, co znacząco wpłynęło na poprawę jakości użytkowania drogi. Dotychczasowy stan nawierzchni utrudniał codzienne poruszanie się zarówno kierowcom, jak i pieszym, generując liczne niedogodności – informuje wójt Anna Syguda.
Zrealizowana inwestycja przyczynić się ma do zwiększenia bezpieczeństwa oraz komfortu użytkowników drogi. Równa nawierzchnia ogranicza ryzyko uszkodzeń pojazdów, a także poprawia warunki dla pieszych, szczególnie w trudniejszych warunkach pogodowych.
Samorząd podkreśla, że modernizacja ulicy Strażackiej jest kolejnym przykładem działań podejmowanych w oparciu o potrzeby zgłaszane przez mieszkańców.

– Tego typu inwestycje stanowią ważny element systematycznej poprawy infrastruktury drogowej na terenie gminy – słychać w urzędzie.
Wręczyca Wielka
Nauka w praktyce, a nie tylko w podręcznikach. Uczniowie z Truskolasów rozwijają kompetencje przyszłości
Uczniowie Szkoły Podstawowej im. Stanisława Ligonia w Truskolasach po raz kolejny biorą udział w ogólnopolskim programie edukacyjnym „Być jak Ignacy”. Inicjatywa, organizowana przez Fundację ORLEN im. Ignacego Łukasiewicza, ma na celu popularyzację nauki wśród najmłodszych oraz rozwijanie ich zainteresowań badawczych i technicznych.
Szkoła uczestniczy w jubileuszowej, dziesiątej edycji programu, która w tym roku realizowana jest pod hasłem „Kopalnia wiedzy”. Tematyka skupia się na surowcach mineralnych, pozwalając uczniom zgłębiać zagadnienia związane z geologią i przemysłem wydobywczym w przystępnej i angażującej formie.
Program „Być jak Ignacy” opiera się na rozwijaniu kompetencji STEAM, które łączą naukę, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę. Dzięki temu uczniowie uczą się w sposób kompleksowy, łącząc wiedzę teoretyczną z praktycznym działaniem.
– W program zaangażowani są uczniowie działający w Szkolnym Kole Naukowym. Podczas zajęć realizują oni zadania oparte na metodzie naukowej. Stawiają pytania badawcze, formułują hipotezy, przeprowadzają eksperymenty i analizują wyniki swoich działań – informują pedagodzy.

Jak przekonują, tego typu aktywność rozwija nie tylko wiedzę, ale również umiejętności praktyczne, takie jak logiczne myślenie, współpraca w grupie czy rozwiązywanie problemów.
– Uczniowie wykazują przy tym duże zaangażowanie i kreatywność, co przekłada się na osiągane przez nich sukcesy. Zajęcia prowadzone w ramach programu pozwalają młodym uczestnikom odkrywać świat nauki poprzez zabawę i eksperymenty, a także rozwijać zainteresowania nowoczesnymi technologiami oraz naukami ścisłymi – dodają nauczyciele.
Wręczyca Wielka
Miliony na drogę przez Klepaczkę. Trasa od Truskolas do Długiego Kąta doczeka się rozbudowy
Blisko 12 mln zł dofinansowania trafi do gminy Wręczyca Wielka na rozbudowę drogi gminnej łączącej Truskolasy z Długim Kątem. Cała inwestycja będzie kosztować prawie 24 mln zł i ma zostać zrealizowana w ciągu najbliższych trzech lat.
Przebudowany zostanie odcinek drogi przebiegający przez sołectwo Klepaczka – od skrzyżowania z drogą powiatową 2063S do skrzyżowania z drogą powiatową 2057S w Truskolasach przy ulicy Kopernika. To ważna trasa dla mieszkańców tej części gminy, wykorzystywana na co dzień jako dojazd do Truskolas, a dalej w kierunku Kłobucka i Częstochowy. Łącznie zmodernizowane mają zostać niemal 4 kilometry szlaku.
Jak zapowiada samorząd, prace mają rozpocząć się we wrześniu tego roku, natomiast zakończenie inwestycji planowane jest do końca 2028 roku.
Środki na realizację zadania pochodzą z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, który wspiera samorządy w modernizacji lokalnej infrastruktury. W najnowszym rozdaniu dla województwa śląskiego przeznaczono około 145 mln zł, dzięki czemu w regionie powstanie lub zostanie przebudowanych ponad sto odcinków dróg gminnych i powiatowych.
Dla gminy Wręczyca Wielka rozbudowa trasy od Truskolas do Długiego Kąta będzie największą inwestycją drogową w ostatnich latach.
-
Poczesna9 miesięcy temuTragiczny wypadek na trasie między Sobuczyną a Nieradą. Nie żyje 34-letnia kobieta
-
Myszków7 miesięcy temuDom, który stał się miejscem strachu. Bracia z Myszkowa aresztowani za wielomiesięczną przemoc
-
Poczesna2 lata temuW gminie huczy, policja o niczym oficjalnie nie wie, a wójt milczy i unika odpowiedzi
-
Blachownia3 lata temuPodwójna kompromitacja byłego sołtysa. Przegrał dwa procesy i wyszło, że jednak zarabiał na pornografii







